Andrea Pitzer „Ukryta historia Vladimira Nabokova”

Ukryta historia Vladimira Nabokowa to nie jest typowa biografia. Andrea Pitzer łącząc elementy biografii pisarza, historię oraz krytykę literacką za cel postawiła sobie odkrywanie głębszych sensów w twórczości Vladimira Nabokova tym samym starając się udowodnić, że dzieła pisarza nie były sztuką samą w sobie, lecz stanowią jak piszę autorka kapsułę czasu „wszystkich nieszczęść, których doświadczył Nabokov i jemu współcześni”

nabokov

Największe dzieła Nabokova w tym najsłynniejsza Lolita, która zarazem można by powiedzieć najbardziej kontrowersyjna w tamtych czasach książka zostaje przez Pitzer na nowo odczytana i ukazana w nowym świetle. A światło to skierowane jest na ofiary komunizmu i hitleryzmu, oraz tych którzy zostali wygnani ze swojego kraju i rzuceni do najodleglejszych zakątków świata. Tak jak sam Nabokov. Po rewolucji uciekł z Rosji, potem z hitlerowskich Niemiec oraz Francji przed zbliżającą się nazistowską okupacją. Ten okres wyznacza jakby pierwszą część książki. Pitzer przedstawia wydarzenia historyczne; czas rewolucji w Rosji, powstawania obozów, przejęcia władzy przez Hitlera, represji i prześladowań. Oczywiście wplecione jest w to życie Nabokova, który doświadczał wpływu tych wydarzeń w mniejszym lub większym stopniu.

Druga część skupiona jest na powstających w Ameryce, do której dotarł Nabokov z Francji, książek, a więc przetwarzaniu nagromadzonych doświadczeń. Autorka poddaje tu krytycznej analizie książki Nabokova, ukazuje też jego okres pracy, jako wykładowcy literatury. W tej części można znaleźć wiele smaczków, które ukazują pisarza jako świetnego wykładowcę, którego lekcje to bardziej przygoda niż nudne wykłady. Niezwykle ciekawe są też pewne intuicje przedstawione przez Pritze na przykład o tym co myślał Nabokov o pisaniu powieści:

„Pisanie powieści Vladimir porównywał do układania diabelnie skomplikowanych problemów szachowych i uważał, że czytanie literatury powinno być ciężką pracą. Twierdził, że w najlepszej prozie >>prawdziwe zderzenie zachodzi nie pomiędzy bohaterami, lecz między autorem a światem<<. Postrzegał literaturę jako przestrzeń, w której pisarz wymyśla kosmos, planetę, krajobraz, a czytelnik próbuje znaleźć drogę.” Czytając takie fragmenty czułem żal, że nie ma ich w książce więcej.

Oprócz historii będącej tłem i zarazem wyznaczającej kierunek podejścia autorki do biografii Nabokova przewijają się różni ludzie z otoczenia Nabokova. Poznamy więc jego ojca zaangażowanego w walkę o demokrację, jego żonę Wierę, brata,  krytyka literackiego Edmunda Wilsona, z którym łączyła go wielka przyjaźń, a dzieliły poglądy polityczne. W całej też książce będzie przewijać się osoba Aleksandra Sołżenicyna. Nie przypadkowo. Sołżenicyn, jako wiezień obozów otwarcie walczył z represyjnym systemem. Pitzer Nabokova stawia obok Sołżenicyna twierdząc, że obaj mieli równie mocno zaangażowaną postawę w swojej literaturze. Stąd książką rozpoczyna się od 1974 roku w którym obaj pisarze mają się spotkać w hotelu Montreux Palace nad Jeziorem Genewskim, gdzie czeka na niego Nabokov z żoną. Zanim jednak poznamy finał tych wydarzeń cofamy się w czasie do narodzin Nabokova i śledzimy jego losy aż do 1974 roku.

Ukryta historia Nabokova to utkana z biografii, historii i analizy literackiej bogata w treści książka. Chociaż Nabokov jest tu jednym z elementów analizy i nie ożywa na łamach książki przez co osoby sięgające po książkę z nadzieją na bliższe przyjrzenie się życiu pisarza, jego nawyków, codziennego życia i tego typu rzeczy mogą być rozczarowani. Jednak książka jest tak interesująca, ma duże walory poznawcze, że brak tych elementów można wybaczyć autorce. Świetnie napisana może być doskonałym zaproszeniem do dyskusji z autorką i jej interpretacją tekstów Nabokova. Ale co moim zdaniem ważniejsze, książka może być wprowadzeniem do literatury Vladimira Nabokova i zaproszeniem do zapoznania się z jego książkami. Tak właśnie potraktowałem książkę i  nie zawiodłem się.

Książkę można kupić tutaj: klik

Za możliwość przeczytania książki dziękuje wydawnictwu:

muza

oraz firmie:

acquia_slate_logo

 

nabokovAutor: Andrea Pitzer
Tytuł: Ukryta Historia Vladimira Nabokova
Wydawnictwo Muza
Stron: 464 (w tym około 100 stron przypisów)

 

 

Andrea Pitzer, dziennikarka, publikowała swoje teksty w pismach tak różnych jak „USA Today” i „Poet Lore”. Założyła Nieman Storyboard, stronę internetową poświęconą prozie dokumentalnej, działającą pod auspicjami Nieman Foundation for Journalism na Uniwersytecie Harvarda. Jest absolwentką School of Foreign Servixe na Uniwersytecie w Georgetown. Ukryta historia Vladimira Nabokova to jej pierwsza książka.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s